• redactie rechtdoen.nl

Esther Pullen en Sarah Voss | De schakels tussen zorg en veiligheid

Verpleegkundigen Esther Pullen en Sarah Voss zijn zes jaar geleden samen begonnen als wijk-GGD’ers in Vught. Als schakel tussen zorg en veiligheid brengen zij de mensen met verward gedrag op de juiste plek. Ze zijn een van de eersten die deze functie invullen en kunnen vanuit hun netwerk onafhankelijk en breed kijken naar de problematiek. Zo weten Esther en Sarah precies de juiste plek te raken, met bovenal het doel dat iemand zorg kan ontvangen.


Rechtdoen volgens Esther en Sarah

Esther en Sarah hebben dit team destijds opgezet, omdat veel mensen bij de politie terecht kwamen terwijl er eigenlijk sprake was van een zorgprobleem. ‘Het gaat nu heel anders. De politie weet ons te vinden als er sprake is van verward gedrag, waarna wij de melding kunnen overnemen’, aldus Esther. ‘Wij hebben het netwerk, weten de passende zorg vanuit de GGD en hebben de linkjes met instellingen. Verwarde mensen horen nou eenmaal niet thuis in een politiecel. Die horen thuis in de hulpverlening, en dat is waar onze taak ligt.’


Wijkverplegers Esther (l) en Sarah (r)

Beide wijkverplegers bevestigen dat ze erg ‘out of the box’ werkers zijn. Samen moeten ze creatieve oplossingen vinden omdat ze met situaties te maken hebben die niet standaard zijn. 'Ieder casus is anders, elke keer moet je passend maatwerk leveren. Daar kun je geen protocol op los laten, want het gaat om het individu en wat nodig is om de situatie te verbeteren’, meent Sarah. Volgens Esther gaat dat nog een stapje verder. ‘En als wij dat niet kunnen, dan moet een ander het doen. Iedereen heeft recht op zorg, dat is het uitgangspunt.’


‘In een complexe situatie zijn veel mensen getrouwd met de rugleuning.’

In hun dagelijks werk staan Esther en Sarah in nauw contact met de politie, woningcorporaties en de gemeente. Esther benadrukt deze unieke situatie. ‘We doen eigenlijk alles wat complex is of wat gedoe geeft. De lijnen zijn heel kort. We zitten net zo vaak met de OvJ aan tafel als met de psychiater. Je moet van allebei de velden goed op de hoogte zijn.’ Maar hoe ga je om met situaties waarin iemand niet geholpen wil worden? ‘Het is belangrijk om te beseffen dat mensen die geen hulpverlening willen vaak wel overlast veroorzaken. Dan moet je toch tot een vorm van hulpverlening komen. Het gedoe is wat mensen zien op straat, en dat proberen wij in elke unieke situatie op te lossen’, aldus Sarah.


Sarah vertelt vervolgens dat mensen vaak geneigd zijn om te kijken of het ‘mijn verantwoordelijk’ of ‘mijn functie’ is. Dat komt mede door financieringsstromen en afspraken, legt ze uit. ‘Daardoor doen ze vaak niet dat stapje dat buiten de kaders valt, maar wel nodig is om mensen goede zorg te leveren.’ Esther pleit voor een extra stuk samenwerking. ‘In een complexe situatie zijn veel mensen getrouwd met de rugleuning. Wij zetten de beweging in gang en benadrukken dat je sámen de verantwoordelijkheid draagt.’


‘Mensenwerk betekent dat je buiten de gebaande paden moet werken, maar dat is vrij ingeperkt in Nederland.’


‘Wij zijn beide zo gemotiveerd voor dit werk omdat we zien dat er pas wordt ingegrepen als een situatie escaleert. Wij geloven juist dat steun al veel eerder geboden kan worden, omdat zaken een lange aanloop hebben’, besluiten Esther en Sarah. ‘Mensen zijn sneller geneigd hun problemen te melden als ze weten dat ze ergens met hun signalen terecht kunnen. Wij laten zien dat we er zijn en zijn transparant in ons werk. Wij geven die terugkoppeling.’


‘Recht doen betekent voor mij dat iedereen adequate zorgt krijgt, dat de juiste zorg beschikbaar is. Mensenwerk is geen hokjeswerk. Daarvoor moeten we buiten de gebaande paden werken in Nederland en steun krijgen daarvoor, ook al wordt dat nu vrij ingeperkt’, aldus Esther.


‘Voor mij betekent rechtvaardigheid ook dat hulpverleners niet hun casus af mogen sluiten zonder het warm over te dragen naar een ander’, voegt Sarah toe. ‘Je merkt dat de werkwijze die we hebben ontwikkeld goed wordt opgepakt, en ik hoop dat dit nog in veel gemeentes wordt overgenomen.’


Reactie van Chris van Dam

Personen met verward gedrag – of onbegrepen gedrag – vormen tegenwoordig een groot aandeel van het politiewerk. Een té groot aandeel. Politieagenten worden geconfronteerd met situaties waar ze totaal niet voor opgeleid zijn. Waar geregeld alleen forse geweldstoepassing nog tot de mogelijkheden behoort. Verschrikkelijk. Ook voor de kwestbare mensen die het aan gaat.


Ik snap niet waarom zo veel gemeenten aarzelen om de GGD te versterken met wijk-GGD’ers. Het leed dat zij voorkomen, de kwesties die ze klein en hanteerbaar houden, het werk dat zij weghouden van politie en BOA’s: de kosten die daarmee gemoeid zijn enorm. Sarah en Esther zijn fantastische voorbeelden uit de frontline, kanjers die iedere dag mensen recht doen!