• redactie rechtdoen.nl

Bob Hoogenboom | Het doel heiligt niet de middelen

Als hoogleraar op Nyenrode en politieonderzoeker is Bob Hoogenboom per definitie bezig met onrecht en machtsmisbruik. Hij houdt zich bezig met de thematiek rond politie en justitie, waarin zijn interesse liggen in de wittenboordencriminaliteit en preventie van veiligheid. Bob vertelt hoe de instrumentaliteit van de overheid kan schuren met mensenrechten.


Rechtdoen volgens Bob

Doordat ik onderzoeker en hoogleraar ben in de thematiek van regelschending en machtsmisbruik ben ik veel bezig met de donkere kant van organisaties in de samenleving. Daardoor krijg je veel te maken met onrecht. Het is niet zo dat het altijd mijn jongensdroom geweest is om dit werk te doen, dat klinkt te romantisch. Ik was als kind wel al geïnteresseerd in het detective genre, in spionage. Maar later werd ik echt gemotiveerd doordat ik in de geschiedenis van politie en justitie dook. Deze ‘professionele interesse’ zorgde ervoor dat ik me bezig wilde houden met de rechtsstaat en rechtvaardigheid.


Vooral professor Joest ’t Hart pakte mij met zijn boek ‘Instrumentaliteit en Rechtsbescherming’. Daardoor zie ik als kernwaarden van de rechtsstaat de begrippen instrumentaliteit en mensenrechten. Door middel van instrumentaliteit wil je als overheid een probleem kunnen aanpakken en dingen bereiken. Maar dit kan schuren met mensenrechten. Deze mensenrechten betekenen namelijk dat je burgers beschermt tegen diezelfde overheid.


‘Het overenthousiasme van de overheid moet wel passend zijn.’


Ik ben veel bezig met het verbeteren van preventie en repressie binnen veiligheid en handhaving. Maar tegelijkertijd moet het functioneren van de overheid fatsoenlijk zijn. Ik geloof erg in preventie en misdaadbestrijding, maar dit moet netjes gebeuren en volgens de regels. Het is belangrijk dat er een evenwicht is tussen de kernwaarden instrumentaliteit en mensenrechten. We moeten uitkijken dat we in de aanpak van onveiligheid niet de kenmerken overnemen van het beest dat we willen bestrijden.


Recht doen betekent preventieve maatregelen en het bestrijden van misdaad, maar wel op een fatsoenlijke wijze. Daarbij moet je rechtdoen in je handelen. Niet alleen in het oplossen van maatschappelijke problemen, maar ook in het overeind houden van de rechtsstaat. We hebben in de politiek mensen nodig die het juiste kennisniveau hebben van politie en justitie. Ze moeten zorgen voor inhoud, niet voor eigen parochie vragen stellen en de juiste waarden nastreven.


Reactie Chris van Dam

Bob Hoogenboom praat als een Rotterdammer en hij onderzoekt als een Rotterdammer. Altijd hands on, met een grote passie voor de wereld van recht en veiligheid. Zijn boek ‘Politie en liefde in tijden van onveiligheid’ geeft een onthullend inzicht in de vorming van de Nationale Politie. Zijn meest recente studie ‘Samen’ richt zich op de poortwachtersfunctie van notarissen, makelaars en taxateurs.